Zeszyt aktualny

Powrót do zeszytu

Tom 35, zeszyt 3-4

Artykuł oryginalny

Wpływ długotrwałego podawania litu na czynność i strukturę tarczycy w porównaniu z monoterapią innymi lekami normotymicznymi – badanie wstępne

Agnieszka Kraszewska1, Ewa Ferensztajn-Rochowiak1, Janusz Rybakowski1
1. Uniwersytet Medyczny w Poznaniu, Klinika Psychiatrii Dorosłych
Farmakoterapia w Psychiatrii i Neurologii 2019, 35 (3–4), 169–176
Data publikacji: 02-03-2020
DOI: https://doi.org/10.33450/fpn.2019.11.001
Słowa kluczowe: choroba afektywna dwubiegunowa, tarczyca, lit, karbamazepina, walproinian, kwetiapina

Streszczenie

Cel pracy: Długotrwałe stosowanie litu u osób z chorobą afektywną dwubiegunową (CHAD) wywiera istotny wpływ na strukturę i funkcję tarczycy. W poprzedniej pracy wykazano, że znaczenie w tym zakresie ma również dodanie do litu innych leków normotymicznych i przeciwdepresyjnych. Celem niniejszego wstępnego badania było porównanie funkcji i struktury tarczycy u osób z CHAD otrzymujących długotrwale lit w monoterapii w porównaniu z chorymi otrzymującymi długotrwałą monoterapię innymi lekami normotymicznymi, takimi jak karbamazepina, walproiniany i kwetiapina.

Materiał i metody: Badaniem objęto 41 chorych z CHAD (13 mężczyzn, 28 kobiet), w wieku 28–80 lat. W grupie tej u 15 osób stosowano monoterapię litem, u 10 osób – leczenie karbamazepiną, u 8 osób – leczenie walproinianem i u 8 osób – leczenie kwetiapiną. U wszystkich pacjentów wykonano oznaczenia hormonu tyreotropowego (TSH), wolnej tyroksyny (fT4) i wolnej trijodotyroniny (fT3) oraz przeciwciał: przeciw peroksydazie tarczycowej (TPOAb), tyreoglobulinie (TGAb) i receptorom TSH (TSHRAb). Wole rozpoznawano wtedy, gdy objętość gruczołu tarczowego przekraczała 18 cm3 u kobiet i 25 cm3 u mężczyzn.

Wyniki: Badane grupy były w podobnym wieku, natomiast długość terapii kwetiapiną była mniejsza w porównaniu z osobami otrzymującymi lit lub karbamazepinę. W porównaniu z pacjentami otrzymującymi monoterapię litem, mediana stężenia TSH była niższa u osób otrzymujących kwetiapinę, a mediana stężenia TPOAb – niższa u osób otrzymujących walpronian. Najwyższa częstość wola (47%) występowała u osób otrzymujących lit.

Wnioski: Uzyskane wyniki mogą wskazywać, że spośród badanych leków normotymicznych lit wywiera największe działanie wolotwórcze. Różnice dotyczące wpływu różnych terapii na hormony tarczycy i przeciwciała przeciwtarczycowe są niewielkie. Ograniczeniem badania jest mała liczebność porównywanych grup.

Adres do korespondencji:
Janusz Rybakowski
Klinika Psychiatrii Dorosłych, Uniwersytet Medyczny w Poznaniu
ul. Szpitalna 27/33, 60-572, Poznań, Poland
email: janusz.rybakowski@gmail.com