Zeszyt aktualny

Powrót do zeszytu

Tom 35, zeszyt 3-4

Artykuł poglądowy

Otyłość a farmakoterapia choroby afektywnej dwubiegunowej

Anna M. Wasik1, Aleksandra Gorostowicz1, Dominika Dudek2, Jarosław Woroń3, Marcin Siwek1
1. Zakład Zaburzeń Afektywnych Katedry Psychiatrii UJ CM, Kraków
2. Klinika Psychiatrii Dorosłych Katedry Psychiatrii UJ CM, Kraków
3. Zakład Farmakologii Klinicznej Katedry Farmakologii UJ CM, Kraków, Uniwersytecki Ośrodek Monitorowania i Badania Niepożądanych Działań Leków Oddział Kliniczny Leczenia Bólu
Farmakoterapia w Psychiatrii i Neurologii 2019, 35 (3–4), 177–192
Data publikacji: 03-03-2020
DOI: https://doi.org/10.33450/fpn.2019.12.001
Słowa kluczowe: otyłość, ChAD, nowe leki przeciwpsychotyczne

Streszczenie

Otyłość, będąc istotnym czynnikiem ryzyka rozwoju cukrzycy, nowotworów czy chorób sercowo-naczyniowych, jest jednym z najważniejszych problemów współczesnej medycyny. Z badań wynika, że otyłość nierzadko współistnieje z zaburzeniami psychicznymi, w tym z chorobą afektywną dwubiegunową (ChAD) – częstość jej występowania u pacjentów z tą chorobą może być nawet ponad 1,5-krotnie wyższa niż w populacji ogólnej, a z kolei osoby otyłe mają podwyższone ryzyko otrzymania diagnozy zaburzeń nastroju. Prawdopodobna etiologia wzajemnych powiązań między ChAD a nadwagą i otyłością jest mieszana – uwzględnia się m.in. czynniki genetyczne, nieprawidłowości w zakresie układu immunologicznego czy zwiększoną częstość współwystępowania z ChAD zaburzeń odżywiania. Otyłość u pacjentów z ChAD może wiązać się z upośledzeniem dobrostanu psychicznego, fizycznego, gorszą współpracą w zakresie leczenia, obniżeniem jakości życia. Leki stosowane w terapii ChAD mają różną predylekcję do wywoływania istotnego wzrostu masy ciała. Z największym ryzykiem metabolicznym wiążą się: olanzapina i klozapina wśród leków przeciwpsychotycznych (LPP), amitryptylina, mirtazapina i paroksetyna w grupie leków przeciwdepresyjnych, a wśród leków o działaniu normotymicznym (wykluczając LPP) lit i walproinian. W zakresie możliwych do podjęcia kroków terapeutycznych u pacjentów z nadwagą lub otyłością wymienia się zarówno postępowanie niefarmakologiczne, jak i farmakologiczne. Interesujące perspektywy na przyszłość niosą nowo zarejestrowane LPP, mogące mieć korzystny profil działania pod kątem metabolicznym (lurasidon, kariprazyna oraz brekspiprazol), a także stosowanie połączenia bupropionu/naltreksony czy zabiegów z zakresu chirurgii bariatrycznej.

Adres do korespondencji:
Marcin Siwek
Zakład Zaburzeń Afektywnych, Katedra Psychiatrii UJ CM
ul. Kopernika 21a, 31-501, Kraków, Poland
email: drmarcinsiwek@gmail.com