2011 zeszyt 2

Powrót do zeszytu

Tom 27, zeszyt 2

Artykuł poglądowy

Rola układu glutaminergicznego w mechanizmie działania przeciwdepresyjnego i normotymicznego w chorobach afektywnych

Agnieszka Permoda-Osip1, Janusz Rybakowski1
1. Klinika Psychiatrii Dorosłych Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu
Farmakoterapia w Psychiatrii i Neurologii, 2011, 2, 57-65
Słowa kluczowe: układ glutaminergiczny, receptory glutaminergiczne, leki przeciwdepresyjne, leki normotymiczne, ketamina

W ostatnich latach zgromadzono liczne dowody wskazujące na rolę układu glutaminergicznego w patogenezie chorób afektywnych i mechanizmie działania leków przeciwdepresyjnych i normotymicznych. Na początku niniejszego artykułu omówiono składowe układu glutaminergicznego oraz wyniki badań genetyczno-molekularnych, dotyczące asocjacji genów układu glutaminergicznego z predyspozycją do choroby afektywnej jedno- i dwubiegunowej. Następnie przedstawiono znaczenie receptorów glutaminergicznych, głównie NMDA i AMPA oraz procesów uwalniania i transportu glutaminianu w mechanizmie działania leków przeciwdepresyjnych i normotymicznych. Jednym z istotnych mechanizmów działania przeciwdepresyjnego jest osłabienie ekspresji i funkcji receptora glutaminergicznego NMDA. W ostatniej dekadzie uzyskano dowody na możliwość uzyskania szybkiego efektu terapeutycznego w depresji poprzez wpływ na układ glutaminergiczny stosowania procedury jednorazowego wlewu antagonisty receptorów NMDA – ketaminy. Oprócz ketaminy przedstawiono dane wskazujące na możliwość działania przeciwdepresyjnego innych środków wpływających na układ glutaminergiczny takich jak: D-cykloseryna, amantadyna, memantyna, traksoprodil, riluzol oraz jony cynku i magnezu. Dalsze przybliżenie roli układu glutaminergicznego w mechanizmie działania przeciwdepresyjnego i normotymicznego może stwarzać nowe perspektywy terapeutyczne w chorobach afektywnych.

Adres do korespondencji:
Klinika Psychiatrii Dorosłych Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu
ul. Szpitalna 27/33, 60-572 Poznań
tel. (061) 8475087, fax. (061) 8480392, e-mail: a.a.p@wp.pl